ذبيح الله صفا
1128
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )
بودى » « 1 » و حتى بعضى او را شيرازى دانسته و گفتهاند « 2 » . وى از شاعران خوب قرن هشتم هجريست كه تذكرهنويسان در شرح احوال او ببيان مختصرى اكتفا كردهاند و ازينروى اطلاع مبسوطى ازو در دست نيست و بااينحال منظومهء او بنام روضة المحبّين يا دهنامه از جملهء منظومههاى معتبر و مشهورى است كه از اواخر قرن هشتم ببعد در ميان سخن - شناسان شهرت داشته است و اشارهء صريح دولتشاه بشهرت اين دهنامه در عصر مؤلف « 3 » خود مبيّن اين نكته است . وى در اشعار خويش « ابن عماد » تخلّص مىكرد « 4 » و غير از مثنوى دهنامه كه دربارهء آن بحث خواهيم كرد « غزلهاى پسنديده » داشت « 5 » . ده نامهء او كه نام آن « روضة المحبين » است مانند همهء دهنامههاى شعراى عهد مغول عبارتست از شرح حال يك عاشق و نامههاى عاشق و معشوق به يكديگر و بيان احوال عشق بر همان سياق ده نامههاى ديگر و آوردن غزلهايى از زبان عاشق و معشوق در مطاوى كلام . ده نامهء ابن عماد مانند دهنامههاى ديگر ببحر هزج مسدس مقصور ساخته شده است و بنابر آنچه از گفتار شاعر برمىآيد گوينده آن را بصرافت طبع ، نه براى ممدوح و نه بنام كسى از معاصران ، ساخته است . ده نامهء ابن عماد يعنى روضة المحبين او شامل 760 بيت است كه در ربيع الاول سال 794 هجرى باتمام رسيد : القصه مَهِ ربيعِ اوّل * اين نظم بديع شد مكمّل
--> ( 1 ) - تذكرهء دولتشاه چاپ تهران ص 351 ( 2 ) - مخزن الغرائب نسخهء خطى ( 3 ) - تذكرة الشعراء ، ص 351 ( 4 ) - : در گلستان ثنايت روز و شب ابن عماد * با هزار آوا بود مانند بلبل در ربيع و موارد ديگر . ( 5 ) - ايضا تذكرة الشعراء صفحهء 351